In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de klok een uur terug. De zon trekt zich daar niets van aan, maar jouw momenten in de tuin verschuiven wel een uur ten opzichte van de zon.
Een uur eerder zon, een uur eerder donker
Vandaag komt de zon in het midden van Nederland op om 08:21 en gaat hij onder om 18:26. Het hoogste punt bereikt hij om 13:23, op 26 graden boven de horizon. Op maandag 26 oktober, in wintertijd, is dat 07:24, 17:22 en 12:23. De dag is even lang; alleen de klok is opgeschoven.
Voor je tuin betekent dat: de zon staat op hetzelfde kloktijdstip een uur verder in zijn baan. Om 12:00 staat hij vanaf maandag al bijna op zijn hoogste punt, om 17:00 bijna onder.
Het effect op je vaste momenten
Je eet waarschijnlijk niet een uur eerder omdat de klok verzet is. Daarom verschuift de zon ten opzichte van jouw dag. We hebben de momenten uit het zonlabel doorgerekend voor zaterdag 24 oktober (zomertijd) en maandag 26 oktober (wintertijd). Het percentage is het deel van de tuin dat gemiddeld in de zon ligt.
| Ligging | Ochtendkoffie 09:00–10:30 | Lunch 12:30–14:00 | ||
|---|---|---|---|---|
| 24 okt | 26 okt | 24 okt | 26 okt | |
| Noorden | 0% | 0% | 0% | 0% |
| Noordoosten | 0% | 3% | 9% | 1% |
| Oosten | 0% | 9% | 35% | 25% |
| Zuidoosten | 0% | 0% | 41% | 34% |
| Zuiden | 0% | 7% | 53% | 45% |
| Zuidwesten | 0% | 4% | 38% | 40% |
| Westen | 0% | 0% | 32% | 31% |
| Noordwesten | 0% | 0% | 4% | 12% |
Rekenvoorbeeld voor een gemiddelde rijtjestuin: huis met goot 6 m en nok 9 m, tuin 6 × 10 m, schuttingen 1,80 m, aan de overkant tuinen van 10 m met dezelfde huizen. Midden van Nederland, onbewolkt, geen bomen. Meer over de aannames.
Het patroon is consequent. De ochtendkoffie schuift dichter naar het moment dat de zon over de huizen komt, en wint bij een paar liggingen een beetje zon. De lunch viel in zomertijd precies rond het hoogste punt van de zon en valt nu een uur erna. Bij de tuinen op het zuiden en oosten kost dat zon: op het zuiden gaat het van 53% naar 45% van de tuin. Bij het zuidwesten en noordwesten wint de lunch juist een beetje, omdat de zon daar later op de dag de tuin in draait.
De borrel en de bbq doen niet meer mee: met een zon die om 17:22 ondergaat, ligt er tussen 16:00 en 18:00 in ons rekenvoorbeeld bij geen enkele ligging nog zon in de tuin.
Eerlijk is eerlijk: het gaat om kleine verschillen
Eind oktober staat de zon midden op de dag nog maar zo'n 26 graden hoog. De gevel van een rijtjeshuis van 6 meter werpt dan ruim 12 meter schaduw. Er valt in een rijtjestuin dus sowieso weinig zon, en het verzetten van de klok verplaatst vooral wanneer je die kleine portie krijgt. Hoe snel de zon na oktober nog lager gaat, zie je in de zonnestand per maand.
Wat je ermee doet
- Pak de lunch, niet de borrel. Tot het voorjaar is het middaguur het moment met de meeste zon. Wie thuiswerkt, kan de koffie of lunch naar buiten verplaatsen.
- Verplaats de stoel. De zonnigste plek in je tuin is nu een andere dan in de zomer; zie waar je terras de meeste zon krijgt.
- Denk aan de voortuin. Bij een achtertuin op het noorden ligt de voortuin op het zuiden, en die vangt in het najaar vaak meer zon; zie kijk eens naar je voortuin.
Een weetje over onze tabellen
Op de tuinligging-pagina's rekenen we met 22 maart en 23 september, twee dagen waarop de zon ongeveer even hoog staat. Toch lijken de uurtabellen een uur verschoven. Dat klopt: 22 maart valt nog in de wintertijd, 23 september in de zomertijd. In 2027 gaat de klok op zondag 28 maart weer vooruit.
Weet het zeker voor jouw adres
Het zonlabel rekent met de echte gebouwen rond jouw tuin. Binnen 2 minuten besteld, binnen 24 uur in je mailbox.