Kort antwoord
Met een tuin op het zuiden valt er in juni zon in (een deel van) de tuin van ongeveer 07:45 tot 19:45, met de meeste zon rond 14:00. Op 22 maart is dat van ongeveer 08:45 tot 17:00 (wintertijd), op 23 september van ongeveer 09:30 tot 17:45 (zomertijd). In december valt er in een gemiddelde rijtjestuin geen zon. Het sterkste moment van de dag is de lunch: in juni ligt dan 83% van de tuin in de zon.
Zo loopt de zon bij een tuin op het zuiden
Met een tuin op het zuiden kijk je vanaf je achterdeur naar het zuiden. De zon draait de hele dag langs de achterkant van je huis, dus je eigen huis werpt overdag geen schaduw in de tuin. Daarom geldt het zuiden als de zonnigste ligging, en dat zie je ook terug in het rekenvoorbeeld.
Zon per moment van de dag
We kijken naar de vier momenten waarop je echt buiten zit, dezelfde momenten als in het zonlabel. Het percentage is het deel van de tuin dat gemiddeld in de zon ligt.
| Datum | Ochtendkoffie 09:00–10:30 | Lunch 12:30–14:00 | Borrel 16:00–18:00 | BBQ 18:30–20:30 |
|---|---|---|---|---|
| 22 maart | 35% | 71% | 13% | 0% |
| 22 juni | 56% | 83% | 63% | 18% |
| 23 september | 14% | 69% | 27% | 0% |
Wat veel mensen verrast: in een tuin op het zuiden ligt de zonnigste plek vlak bij het huis, niet achterin. De schaduw komt hier van de andere kant: de achterschutting en de huizen aan de overkant van de tuinen. In maart en september valt die schaduw ver de tuin in, terwijl de strook tegen je achtergevel nog volop zon krijgt.
Zon per uur, door het jaar heen
Zo verandert de zon in de tuin over de dag, op vier momenten in het jaar. Tijden zijn in Nederlandse tijd, dus in juni en september zomertijd.
| Datum \ uur | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 22 maart | 0% | 0% | 19% | 42% | 58% | 68% | 74% | 65% | 52% | 36% | 3% | 0% | – | – | – |
| 22 juni | 0% | 15% | 49% | 59% | 69% | 75% | 82% | 86% | 79% | 71% | 62% | 53% | 28% | 0% | 0% |
| 23 september | – | 0% | 0% | 25% | 44% | 59% | 71% | 71% | 61% | 47% | 25% | 0% | 0% | – | – |
| 22 december | – | – | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | – | – | – | – | – |
Waar valt de zon in de tuin?
In maart krijgt de strook tot 4 meter van het huis gemiddeld 5,4 uur zon, het achterste deel van de tuin maar 2,3 uur. In juni is het verschil kleiner: 84% van de tuin krijgt dan 6 uur zon of meer, en de zonnigste plek haalt 9,2 uur.
Rekenvoorbeeld, geen meting. We rekenen met een rijtjeshuis met zadeldak (goot 6 m, nok 9 m), een achtertuin van 6 × 10 m met schuttingen van 1,80 m, en aan de overkant weer tuinen van 10 m met dezelfde huizen. Midden van Nederland, onbewolkte dag, schaduw op de grond, geen bomen. Een percentage is het deel van de tuin dat op dat moment in de zon ligt. Zo rekenen we.
Voor- en nadelen van een tuin op het zuiden
Voordelen
- De meeste zon van alle liggingen, ook in het voor- en najaar (4,2 uur per plek op 22 maart)
- Een zonnige strook tegen het huis, juist waar het terras meestal ligt
- Geschikt voor een moestuin en zonminnende planten
Nadelen
- Warm rond het middaguur in de zomer, dus schaduw is nodig
- In het voorjaar valt achterin de schaduw van de achterschutting en de huizen aan de overkant
Voor wie past het?
Een tuin op het zuiden past bij iedereen die zo lang mogelijk in het seizoen buiten wil zitten, en bij een moestuin of zonminnende planten. Let wel op hitte: in de zomer heb je rond het middaguur weinig natuurlijke schaduw, dus een parasol, zonnescherm of pergola is geen luxe.
Tips voor de inrichting
- Leg het hoofdterras tegen het huis: daar valt in het voor- en najaar de meeste zon.
- Wil je achterin zitten, kies dan een plek op afstand van de achterschutting en houd die schutting zo laag als mag.
- Zet zonminnende planten en een moestuin in de voorste helft van de tuin, en schaduwplanten langs de achterschutting.
- Plan schaduw voor de zomermiddag in, bijvoorbeeld met een uitvalscherm of parasol bij het terras.
Waarom jouw tuin anders kan zijn
De richting zegt veel, maar niet alles. Een dakkapel of uitbouw bij de buren, een hoger huis aan de overkant, een diepere tuin of een hogere schutting kan het beeld flink veranderen. Twee tuinen op het zuiden in dezelfde straat kunnen daardoor heel verschillend uitpakken.
Het zonlabel rekent met de echte 3D-gebouwen rond jouw adres en geeft een score voor dezelfde vier momenten. Wil je per uur en per seizoen weten waar de zon valt, dan is er het uitgebreide rapport.
Weet het zeker voor jouw adres
Het zonlabel rekent met de echte gebouwen rond jouw tuin. Binnen 2 minuten besteld, binnen 24 uur in je mailbox.
Veelgestelde vragen
Wanneer heb je zon met een tuin op het zuiden?
Met een tuin op het zuiden valt er in juni zon in (een deel van) de tuin van ongeveer 07:45 tot 19:45, met de meeste zon rond 14:00. Op 22 maart is dat van ongeveer 08:45 tot 17:00 (wintertijd), op 23 september van ongeveer 09:30 tot 17:45 (zomertijd). In december valt er in een gemiddelde rijtjestuin geen zon. Het sterkste moment van de dag is de lunch: in juni ligt dan 83% van de tuin in de zon.
Wat zijn de voor- en nadelen van een tuin op het zuiden?
Voordelen: de meeste zon van alle liggingen, ook in het voor- en najaar (4,2 uur per plek op 22 maart); een zonnige strook tegen het huis, juist waar het terras meestal ligt; geschikt voor een moestuin en zonminnende planten. Nadelen: warm rond het middaguur in de zomer, dus schaduw is nodig; in het voorjaar valt achterin de schaduw van de achterschutting en de huizen aan de overkant.
Heb je met een tuin op het zuiden 's ochtends zon?
In het rekenvoorbeeld ligt tijdens de ochtendkoffie (09:00–10:30) op 22 juni 56% van de tuin in de zon, en op 22 maart 35%. Dat is een goede ochtendtuin.
Heb je met een tuin op het zuiden 's avonds zon?
Tijdens de borrel (16:00–18:00) ligt op 22 juni 63% van de tuin in de zon, tijdens de bbq (18:30–20:30) 18%. Na een uur of acht houden de huizen aan de overkant en de schuttingen de lage zon in dit voorbeeld bij elke ligging grotendeels tegen. Een diepere tuin of lagere bebouwing aan de overkant geeft meer avondzon.
Waar leg ik mijn terras bij een tuin op het zuiden?
Leg het hoofdterras tegen het huis: daar valt in het voor- en najaar de meeste zon. Dat volgt uit de berekening per plek hierboven. Voor jouw tuin hangt het af van de echte gebouwen en schuttingen eromheen.
Heb je in december zon in je tuin?
In dit rekenvoorbeeld niet, bij geen enkele ligging. Op 22 december komt de zon midden op de dag maar 14,5 graden boven de horizon. Een gevel van 6 meter werpt dan een schaduw van ruim 23 meter, dus de huizen in de buurt houden de zon tegen. Bij een vrijstaand huis of een veel diepere tuin kan dat anders zijn.
Vergelijk met andere liggingen
Bekijk het overzicht van alle tuinliggingen of kies een richting.