Op elk plantenlabel staat het: volle zon, halfschaduw of schaduw. Maar welke plek in je tuin is wat? Dat hangt af van het aantal uren zon, en het najaar is een goed plantmoment om het goed te doen.
Wat betekenen de termen?
Tuinders hanteren meestal deze indeling:
| Standplaats | Zon per dag in het groeiseizoen |
|---|---|
| Volle zon | 6 uur of meer |
| Halfschaduw | 3 tot 6 uur |
| Schaduw | minder dan 3 uur |
Ook het moment telt. Halfschaduw met ochtendzon is koeler en milder dan halfschaduw met de felle middagzon. Planten die "halfschaduw" vragen, verbranden soms in een plek met alleen middagzon.
Welke plekken heeft jouw tuin?
In een gewone rijtjestuin heb je vaak alle drie. In ons rekenvoorbeeld varieert het in juni binnen één tuin op het zuiden van 0,0 tot 9,2 uur zon per plek. Langs de schuttingen is het halfschaduw of zelfs schaduw, in het midden volle zon. Bij een tuin op het oosten of westen is de noordkant van de tuin zonnig en de zuidkant langs de schutting schaduwrijk.
Rekenvoorbeeld voor een gemiddelde rijtjestuin: huis met goot 6 m en nok 9 m, tuin 6 × 10 m, schuttingen 1,80 m, aan de overkant tuinen van 10 m met dezelfde huizen. Midden van Nederland, onbewolkt, geen bomen. Meer over de aannames.
Voorbeelden per standplaats
Volle zon (6 uur of meer)
Lavendel, rozemarijn, tijm, salie, kattenkruid, zonnehoed (Echinacea), siergrassen en de meeste groenten en vruchtgroenten.
Halfschaduw (3 tot 6 uur)
Hortensia, vrouwenmantel (Alchemilla), ooievaarsbek (Geranium), astilbe, akelei en de meeste bladgroenten.
Schaduw (minder dan 3 uur)
Hosta (hartlelie), varens, elfenbloem (Epimedium), kaukasische vergeet-mij-niet (Brunnera) en maagdenpalm (Vinca) als bodembedekker.
Algemene indeling. Kijk bij aankoop altijd naar het label en vraag het tuincentrum, want ook grondsoort en vocht tellen mee.
Meten of rekenen
Je kunt een plek een dag lang bijhouden, maar dan weet je alleen hoe het in die week is. Het uitgebreide rapport laat per vierkante meter zien hoeveel uur zon er valt, voor elk seizoen. Tuinontwerpers en hoveniers gebruiken het voor hun beplantingsplan; zie de pagina voor tuinontwerpers.
Ken de standplaatsen in je tuin
Zonuren per plek, voor elk seizoen. Binnen 24 uur in je mailbox.